BRODAWCZAK POLSKI - HISTORIA RASY
opracowanie - Maciej Koliński

Podobnie jak w przypadku większości polskich ras gołębi historia tej rasy jest również mało udokumentowana, spróbować można tylko przedstawić pewne hipotezy i teorie dotychczas już opublikowane.
Brodawczak Polski, jest obok Brodawczaka Świętokrzyskiego jedynym polskim brodawczakiem krótkodziobym (przy zastosowaniu podziału na brodawczaki krótkodziobe i pozostałe w typie bagdety- np.Bagdeta Polska- Listonosz Polski, Terlecki podzielił je nieco inaczej). Karol Darwin wspomina brodawczaka pod nazwą Pigeons Polonais.
W Federacji Europejskiej nasz brodawczak jest zarejestrowany pod nazwą Polski Indian (Polnische Indianer), wcześniej pokazywany był także za granicą pod niemiecką nazwą Polnische Warzentaube. Szkoda jednak, że rejestracja nastąpiła tak późno (2001)mimo, że możliwosci promocji naszego Brodawczaka były zdecydowanie wcześniej.
Wszyscy zbierający dotychczas głos w sprawie historii pochodzenia Brodawczaka Polskiego, są zgodni co do tego, że powstał on na kresach wschodnich przedwojennej Polski z ośrodkiem hodowlanym jakim był ówczesny Lwów. Jako materiał wyjściowy miały lwowskim hodowcom posłużyć, hodowane tam gołębie o nazwie "turczyn" i pocztowe gołębie belgijskie (krótkodziobe leodyjskie). Pomimo, że często za granicą nasz brodawczak porównywany jest do Indiana, to jednak figura, budowa głowy, kolor brwi oraz inne cechy świadczą wyraźnych różnicach pomiędzy tymi rasami.
Jeszcze w 1904 roku rasa ta prawdopodobnie nie była wykształcona, ponieważ B. Obfidowicz w "Hodowcy Drobiu", w numerze 1 z tego roku, wspomina o różnych rasach polskich gołębi, lecz nie o Brodawczaku. Jednakże różnego rodzaju gołębie brodawczaki występowały na pewno w Lwowskiem i były wywożone za granicę. Co prawda są również relacje o odwrotnym kierunku przepływu gołębi brodawczatych i nie ustają zawiłe dyskusje na temat wyglądu niektórych ras ( typów) brodawczaków występujących na tych terenach. Być może prawda jest po prostu taka, że różne brodawczaki określano tą samą nazwą, lub różne nazwy stosowano do tego samego typu ptaka.
Ważne jest natomiast to, że nasi hodowcy potrafili wyprowadzić rasę brodawczaków zachwycającą w swym pięknie. Według niektórych autorów rasa ta powstała w 1933 roku, a oficjalnie uznana przez Lwowskie Towarzystwo Hodowców Gołębi Rasowych i nazwana Brodawczakiem Lwowskim. Według tego samego autora w 1963 roku rasa ta została nazwana "Brodawczakiem Polskim". Inny autor podaje datę nieco inną, lecz również zbliżoną do poprzedniej.
W 2002 roku na szkoleniu hodowców i sędziów Brodawczaka Polskiego, zorganizowanym przez Prezydium Kolegium Sędziów, uzupełniono i uściślono wzorzec Brodawczaka Polskiego (Jest on jeszcze nie opublikowany, więc na tej stronie nadal prezentowany jest stary wzorzec).
W tabeli przedstawiono niektóre wystawy i nazwiska hodowców, na których prezentowano Brodawczaki Polskie. Jednym z hodowców którego nazwiska tam nie ma, a który zapisał się jako wybitny hodowca tej rasy jest Władysław Półtorak z Przeworska. W okresie powojennym szczególnie dużo dobrej jakości Brodawczaków Polskich hodowano w Gdańskiem (Samek), Rzeszowskiem (Legięć, Półtorak), Wrocławskiem (Gabriel), Olsztyńskiem(Gref). W artykule "Analiza ilościowa prezentowanych gołębi rasowych z sezonu 1985/1986 na wystawach w kraju" (HDI 9/1986) podano, że na 9 wystawach prezentowanych było 135 Brodawczaków Polskich. Również w tym samym roku na zagranicznej wystawie w Brnie "Intertau 86" (HDI 4/1987) napisano, że Brodawczak Polski Zbigniewa Wielowieckiego zdobył Championa Narodowego.
Obecnie silnymi ośrodkami hodowli tej rasy są: Rzeszów i woj. Podkarpackie, Ostrowiec Świetokrzyski, Margonin, Suwałki, Gdynia, woj. Dolnośląskie, Darłowo i Tczew.
Rasa nie wydaje się być zagrożona wyginięciem, lecz brak jest obecnie wielu odmian barwnych i najpopularniejsze, oraz w najlepszym wydaniu są Brodawczaki Polskie w kolorze niebieskim.