KORONIARZ POLSKI
opracowanie -Maciej Koliński


Do gołębi określanych nazwą Koroniarz Polski zalicza się Koroniarza Sercatego, Koroniarza Końcatego i Koroniarza Barwnoogoniastego.
Mimo projektów ujednolicenia wzorców dla tych trzech Koroniarzy, nadal obowiązują różne wzorce.
Prawdopodobnie najpełniej i najlepiej został opisany zarówno Koroniarz Sercaty (HDI 7-8/1965), jak i Koroniarz Końcaty ( HDI 10/1965) przez krakowianina - Józefa Stocha. Opisy te zwierają zarówno szczegóły budowy gołębi, ich hodowlę, oraz liczne szczegóły historyczne.
Dawniej gołębie te określane były także jako "werfel polski, bukowiński, węgierski" ( A.Hr. Sumiński "Hodowla gołębia rasowego" 1898 )- co potwierdza teorie o wspólnych korzeniach polskich i węgierskich gołębi, a więc Koroniarzy Polskich i Wywrotków Komarneńskich.
Podobne informacje podaje również E. A. Terlecki ("Chów gołębi" 1907), określając koroniarze jako "pląsacz polski gąska, zwany także węgierską gąską".
W czasopiśmie "Hodowca Drobiu" z roku 1904 B. Obfidowicz podaje informację o publikacji na temat koroniarzy - przed blisko 40 laty, a więc około 1864 roku - prof. Rozwadowskiego z Krakowa. Rozwadowski opisał Koroniarze Końcate jako gołębie wywracające koziołki w czasie lotu.
Józef Stoch wyraźnie rozdziela które koroniarze koziołkują, a które nie koziołkują ( HDI 10/1965, HDI 7-8/1965).
W starej literaturze zagranicznej Koroniarza Polskiego można znaleźć w Mustertaubenbusch ( Berlin 1925 ).
Pochodzenie koroniarzy zawsze kojarzone było z Krakowem i jego najbliższymi okolicami, tam bowiem powstała ta rasa i tam nadal hodowana jest najchętniej.
W "Książce adresowej hodowców drobiu, gołębi i zwierząt futerkowych" Jerzego Szumana wydanie III z 1930 roku podano nazwiska dwóch hodowców koroniarzy.
Koroniarze Polskie były wielokrotnie eksponowane na wystawach w kraju i za granicą, gdzie zdobywały uznanie w oczach sędziów.
W artykule w HDI 2/1983 "Polska ekspozycja na Międzynarodowej Wystawie Gołębi w Budapeszcie" podano, że tytuł Championa Międzynarodowego uzyskały gołębie: Koroniarz Sercaty z hodowli Józefa Barana z Krakowa i Koroniarz Końcaty z hodowli Stefana Grzesiaka z Krakowa.
Na wystawie międzynarodowej "Intertau 1986" w Brnie, Koroniarz Sercaty Franciszka Bańdoły z Krakowa zdobył tytuł Championa Narodowego ( HDI 4/1987). Opisany jest również (HDI 2/1988 ) pokaz gołębi rasowych w Krakowie, na którym Franciszek Bańdoła za kolekcję Koroniarzy Sercatych, zdobył puchar przechodni za najlepszą kolekcję i tytuł Championa w tej rasie.
Na Europejskiej Wystawie w Wells (Austria ) w roku 2000 Koroniarze pod nazwą Polnische Kronentumler prezentował - w kolorach czerwonym i czarnym - Jerzy Adamski z Krakowa. Gołębie te uzyskały wysokie oceny i cieszyły się dużym zainteresowaniem wśród zwiedzających. Obecnie Koroniarze nadal są najpopularniejsze w Krakowie i okolicach, a także na Dolnym i Górnym Śląsku. Należy jednak mieć nadzieję, że systematyczne ich wystawianie na Wystawach Krajowych przyczyni się do większej popularyzacji tej rasy, na co na pewno gołębie te zasługują.
W tabeli przedstawiam kilka wystaw na których również były prezentowane Koroniarze Polskie.